คำนวณต้นทุนค่าน้ำ-ค่าไฟ เครื่องทำน้ำแข็งร้านสะดวกซื้อ ตกถุงละกี่บาท?

เครื่องผลิตน้ำแข็งและถังเก็บน้ำแข็งสำหรับธุรกิจร้านสะดวกซื้อ

 

สรุปคำนวณต้นทุนค่าน้ำ-ค่าไฟ เครื่องทำน้ำแข็งร้านสะดวกซื้อ: จากการคำนวณโดยอ้างอิงอัตราค่าไฟฟ้าประเภทกิจการขนาดเล็ก (กฟน. และ กฟภ.) ตามประกาศ กกพ. งวดเดือนกันยายน – ธันวาคม 2569 เฉลี่ยอยู่ที่ 4.50 – 4.70 บาทต่อหน่วย (รวมค่า Ft และภาษีมูลค่าเพิ่ม 7%) และอัตราค่าน้ำประปาประเภทธุรกิจ ปี 2569 เฉลี่ย 16 – 21 บาทต่อลูกบาศก์เมตร การผลิตน้ำแข็งในร้านสะดวกซื้อจะมีต้นทุนค่าสาธารณูปโภคเฉลี่ยเพียง 0.60 – 1.00 บาทต่อกิโลกรัม แบ่งเป็นค่าไฟฟ้าประมาณ 0.50 – 0.70 บาท (อัตราการใช้พลังงานเฉลี่ย 5.0 – 6.5 กิโลวัตต์ชั่วโมงต่อการผลิตน้ำแข็ง 100 ปอนด์) ค่าน้ำประปาประมาณ 0.03 – 0.05 บาท และเมื่อรวมต้นทุนถุงพลาสติกบรรจุภัณฑ์พร้อมการซีลปากถุง ต้นทุนผันแปรรวมจะอยู่ที่ประมาณ 1.13 – 1.55 บาทต่อน้ำแข็งถุงขนาด 1 กิโลกรัม (ไม่รวมค่าเสื่อมราคาเครื่อง ค่าไส้กรองน้ำ และค่าบำรุงรักษา) หากจำหน่ายในราคา 8 – 10 บาทต่อถุง จะสร้างกำไรขั้นต้นได้สูงถึงร้อยละ 75 – 80

คำถามสำคัญของผู้ประกอบการร้านสะดวกซื้อ มินิมาร์ท และร้านค้าปลีกชุมชนก่อนตัดสินใจติดตั้งเครื่องทำน้ำแข็ง คือต้นทุนค่าน้ำและค่าไฟฟ้าในการผลิตจริงจะคุ้มค่ากว่าการสั่งซื้อน้ำแข็งกระสอบหรือไม่ การรู้จักสูตรคำนวณต้นทุนต่อหน่วยอย่างเป็นรูปธรรมจะช่วยให้เห็นความคุ้มค่าและวางแผนบริหารจัดการกำไรได้อย่างแม่นยำ

สูตรคำนวณต้นทุนค่าน้ำ-ค่าไฟ เครื่องทำน้ำแข็ง (คิดตามจริงทีละขั้นตอน) 

เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถนำสเปกของเครื่องทำน้ำแข็งแต่ละรุ่นมาคำนวณต้นทุนค่าสาธารณูปโภคต่อวันและต่อกิโลกรัมได้ด้วยตนเอง สามารถใช้สูตรพื้นฐานทางวิศวกรรม 3 ขั้นตอนดังนี้ 

1. สูตรการคำนวณค่าไฟฟ้า

การคิดค่าไฟฟ้าสามารถคำนวณได้ 2 วิธี ขึ้นอยู่กับข้อมูลบนป้ายสเปก (Datasheet) ของเครื่องแต่ละรุ่น

  • วิธีที่ 1 คำนวณจากกำลังไฟฟ้า (วัตต์) ของตัวเครื่อง
    • จำนวนหน่วยไฟฟ้า (kWh) = (กำลังไฟฟ้า (วัตต์) ÷ 1,000) × จำนวนชั่วโมงที่เปิดใช้งาน
    • ค่าไฟต่อวัน (บาท) = จำนวนหน่วยไฟฟ้า (kWh) × อัตราค่าไฟฟ้าต่อหน่วย
  • วิธีที่ 2 คำนวณจากอัตราสิ้นเปลืองพลังงานต่อการผลิตน้ำแข็ง 100 ปอนด์ (มาตรฐานสเปกเครื่องเชิงพาณิชย์)
    • จำนวนหน่วยไฟฟ้าต่อวัน (kWh) = (กำลังการผลิตน้ำแข็งต่อวัน (กก.) ÷ 45.36) × อัตราการใช้ไฟต่อ 100 ปอนด์ (kWh)

ตัวอย่างการคำนวณจริง: เครื่องผลิตน้ำแข็งรุ่น Choice by Manitowoc HYT0420A-251ZT กำลังผลิต 168 กิโลกรัมต่อวัน ระบุอัตราการใช้พลังงานตามสเปกที่ 5.60 kWh ต่อการผลิตน้ำแข็ง 100 ปอนด์ (45.36 กิโลกรัม)

  • กำลังไฟฟ้าที่ใช้ต่อวัน: (168 ÷ 45.36) × 5.60 = 20.74 หน่วย (kWh) ต่อวัน
  • อ้างอิงอัตราค่าไฟฟ้า: ประเภทกิจการขนาดเล็ก (ประเภท 2) ของการไฟฟ้านครหลวง (MEA) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) งวดเดือนกันยายน – ธันวาคม 2569 ซึ่งรวมค่าไฟฟ้าฐาน ค่า Ft (0.1623 บาท/หน่วย) และภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% เฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 4.50 – 4.70 บาทต่อหน่วย (สมมติอัตราเฉลี่ย 4.50 บาทต่อหน่วย)
  • ค่าไฟต่อวัน: 20.74 × 4.50 ≈ 93.33 บาทต่อวัน (เฉลี่ย 0.56 บาทต่อกิโลกรัม)
  • ค่าไฟต่อเดือน (30 วัน): 93.33 × 30 ≈ 2,800 บาทต่อเดือน

2. ค่าน้ำประปา

  • อ้างอิงอัตราค่าน้ำประปาประเภทธุรกิจและพาณิชยกรรม (การประปานครหลวงและการประปาส่วนภูมิภาค ปี 2569) เฉลี่ยอยู่ที่ 16 – 21 บาทต่อลูกบาศก์เมตร (1,000 ลิตร) สมมติอัตราเฉลี่ย 18 บาทต่อลูกบาศก์เมตร
  • เครื่องทำน้ำแข็งระบบระบายความร้อนด้วยอากาศจะใช้น้ำในการผลิตน้ำแข็งรวมกับน้ำทิ้งในรอบการล้างถาดทำความเย็น (Purge Cycle) เฉลี่ย 1.3 – 1.5 ลิตรต่อน้ำแข็ง 1 กิโลกรัม
  • ตัวอย่างการคำนวณ (ที่กำลังผลิต 168 กิโลกรัมต่อวัน): ใช้น้ำเฉลี่ยวันละ 168 × 1.4 = 235.2 ลิตร (0.235 ลูกบาศก์เมตร) คิดเป็นค่าน้ำประปาเพียง 0.235 × 18 ≈ 4.23 บาทต่อวัน (เฉลี่ย 0.03 บาทต่อกิโลกรัม)

3. สรุปต้นทุนรวมต่อวัน และต้นทุนต่อกิโลกรัม

  • ต้นทุนค่าไฟ + ค่าน้ำต่อวัน: 93.33 + 4.23 = 97.56 บาทต่อวัน
  • กำลังการผลิต: 168 กิโลกรัมต่อวัน
  • ต้นทุนค่าสาธารณูปโภคต่อกิโลกรัม: 97.56 ÷ 168 ≈ 0.58 บาทต่อกิโลกรัม (หมายเหตุ: ตัวเลขนี้เป็นต้นทุนผันแปรด้านค่าน้ำและค่าไฟฟ้า ยังไม่รวมค่าเสื่อมราคาเครื่อง ค่าไส้กรองน้ำ และค่าบำรุงรักษาตามรอบ)

โครงสร้างต้นทุนการผลิตน้ำแข็งบรรจุถุงในร้านสะดวกซื้อ 

นอกเหนือจากค่าไฟฟ้าและค่าน้ำประปา หากร้านค้าต้องการตักน้ำแข็งบรรจุถุงจำหน่ายหน้าร้าน จะมีต้นทุนส่วนประกอบหลัก 3 ส่วนดังนี้ 

  1. ค่าไฟฟ้า (Electricity Cost): เครื่องทำน้ำแข็งเชิงพาณิชย์ประสิทธิภาพสูงใช้พลังงานเฉลี่ย 5.0 – 6.5 kWh ต่อน้ำแข็ง 100 ปอนด์ อ้างอิงอัตราค่าไฟกิจการขนาดเล็ก งวดเดือนกันยายน – ธันวาคม 2569 เฉลี่ย 4.50 – 4.70 บาทต่อหน่วย คิดเป็นต้นทุนค่าไฟประมาณ 0.50 – 0.70 บาทต่อกิโลกรัม
  2. ค่าน้ำประปา (Water Cost): อ้างอิงอัตราค่าน้ำประปาเชิงพาณิชย์ ปี 2569 เฉลี่ย 16 – 21 บาทต่อ 1,000 ลิตร คิดเป็นต้นทุนค่าน้ำประปาประมาณ 0.03 – 0.05 บาทต่อกิโลกรัม
  3. ค่าถุงบรรจุภัณฑ์ (Packaging Cost): ต้นทุนถุงพลาสติกประเภท LLDPE ขนาดบรรจุ 1 หรือ 2 กิโลกรัม พร้อมลวดรัดหรือการซีลปากถุง อยู่ที่ประมาณ 0.60 – 0.80 บาทต่อใบ

ตารางสรุปต้นทุนน้ำแข็งบรรจุถุงขนาด 1 กก. และ 2 กก.

เมื่อนำองค์ประกอบต้นทุนผันแปรทั้งหมดมารวมกัน จะได้ตัวเลขต้นทุนการผลิตจริงสำหรับการตั้งราคาจำหน่ายหน้าร้าน ดังนี้

รายการต้นทุน น้ำแข็งบรรจุถุงขนาด 1 กิโลกรัม น้ำแข็งบรรจุถุงขนาด 2 กิโลกรัม
ค่าไฟฟ้าโดยประมาณ (อ้างอิงค่าไฟ ก.ย.–ธ.ค. 2569) 0.50 ถึง 0.70 บาท 1.00 ถึง 1.40 บาท
ค่าน้ำประปาโดยประมาณ (อ้างอิงค่าน้ำปี 2569) 0.03 ถึง 0.05 บาท 0.06 ถึง 0.10 บาท
ค่าถุงบรรจุภัณฑ์และซีล 0.60 ถึง 0.80 บาท 0.80 ถึง 1.00 บาท
ต้นทุนการผลิตรวม (ไม่รวมค่าเสื่อมและไส้กรอง) 1.13 ถึง 1.55 บาทต่อถุง 1.86 ถึง 2.50 บาทต่อถุง
ราคาขายหน้าร้านแนะนำ 8.00 ถึง 10.00 บาทต่อถุง 15.00 ถึง 18.00 บาทต่อถุง
กำไรขั้นต้นต่อถุง 6.45 ถึง 8.45 บาท (กำไร 75-80%) 12.50 ถึง 15.50 บาท (กำไร 80-85%)

หากต้องการวิเคราะห์จุดคุ้มทุนในภาพรวมและการเปรียบเทียบระยะเวลาคืนทุนกับน้ำแข็งกระสอบ สามารถอ่านต่อได้ที่ คู่มือลงทุน เครื่องผลิตน้ำแข็ง ร้านสะดวกซื้อ 2026 ผลิตน้ำแข็งขายเอง VS สั่งน้ำแข็งกระสอบ แบบไหนทำกำไรไวกว่า เพื่อใช้ประเมินผลตอบแทนทางธุรกิจ

ปัจจัยที่ส่งผลต่อค่าไฟของเครื่องทำน้ำแข็งและวิธีควบคุม 

ต้นทุนค่าไฟฟ้าอาจมีความผันแปรขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและการใช้งาน การควบคุมปัจจัยเหล่านี้จะช่วยให้เครื่องทำงานได้เต็มประสิทธิภาพและประหยัดพลังงา 

  • สภาพแวดล้อมและการระบายอากาศ: ควรตั้งเครื่องในบริเวณที่มีการระบายอากาศดี ไม่โดนแสงแดดส่องถึงโดยตรง การตั้งเครื่องในที่อับหรือมีอุณหภูมิห้องสูงเกิน 35 องศาเซลเซียส จะทำให้คอมเพรสเซอร์ทำงานหนักและกินไฟเพิ่มขึ้นร้อยละ 10 ถึง 15 
  • คุณภาพน้ำและการเกิดตะกรัน: คุณภาพน้ำต้นทางมีผลต่อเครื่องผลิตน้ำแข็ง โดยเฉพาะน้ำที่มีความกระด้างสูง ทำให้เกิดคราบตะกรันสะสมบนพื้นผิวที่สัมผัสกับน้ำและชิ้นส่วนภายในระบบน้ำ ควรเลือกใช้ระบบกรองน้ำที่มีประสิทธิภาพให้เหมาะสมกับปัญหาที่พบ พร้อมทำความสะอาดเครื่องตามรอบที่ผู้ผลิตกำหนด เพื่อช่วยลดการสะสมของตะกรันและทำให้การทำงานของเครื่องได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และลดต้นทุนค่าไฟฟ้าได้ 
  • การใช้สารทำความเย็นรุ่นใหม่: เครื่องทำน้ำแข็งที่ใช้สารทำความเย็น R410A หรือ R290 จะมีประสิทธิภาพการทำความเย็นสูงกว่าสารทำความเย็นรุ่นเก่า ช่วยประหยัดค่าไฟในระยะยาว 

ผู้ประกอบการที่สนใจเครื่องทำน้ำแข็งขนาดกะทัดรัดและประหยัดไฟสำหรับร้านสะดวกซื้อ สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ รีวิว Choice by Manitowoc HYT0420A (168 กก./วัน) เครื่องผลิตน้ำแข็งร้านสะดวกซื้อตัวคุ้ม สำหรับร้านพื้นที่จำกัด ซึ่งเป็นรุ่นที่ออกแบบมาเพื่อการประหยัดพลังงานและพื้นที่ใช้สอย 

เลือกระบบเครื่องทำน้ำแข็งที่ตอบโจทย์ความคุ้มค่า 

การลงทุนในเครื่องที่มีมาตรฐานสากลจะช่วยควบคุมต้นทุนการดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถเลือกดูรุ่นระดับเริ่มต้นได้ที่ เครื่องทำน้ำแข็ง Choice by Manitowoc H Series หรือพิจารณารุ่นความจุสูงสำหรับสาขาขนาดใหญ่ที่ เครื่องทำน้ำแข็ง Manitowoc M Series รวมทั้งสามารถเข้าไปดูสเปกอุปกรณ์ทั้งหมดได้ที่ หมวดหมู่เครื่องทำน้ำแข็งสำหรับธุรกิจ F&B จาก Filter Vision

คำถามที่พบบ่อยเรื่องต้นทุนค่าน้ำค่าไฟเครื่องทำน้ำแข็ง 

Q: เครื่องทำน้ำแข็งขนาด 160 ถึง 170 กิโลกรัม กินไฟวันละกี่หน่วย? 

A: ปริมาณการใช้ไฟฟ้าขึ้นอยู่กับรุ่นเครื่องและสภาพแวดล้อมในการทำงาน ตัวอย่างเช่น Choice by Manitowoc HYT0420A-251ZT ระบุอัตราการใช้พลังงาน 5.60 kWh ต่อการผลิตน้ำแข็ง 100 ปอนด์ หากคำนวณจากกำลังผลิต 168 กิโลกรัมต่อวัน จะใช้พลังงานประมาณ 20.74 หน่วยต่อวัน หรือคิดเป็นค่าไฟประมาณ 93 – 98 บาทต่อวัน (อ้างอิงอัตราค่าไฟกิจการขนาดเล็ก งวดเดือนกันยายน – ธันวาคม 2569 เฉลี่ย 4.50 – 4.70 บาทต่อหน่วย) 


Q: หากใช้มิเตอร์ไฟฟ้าแบบ TOU จะช่วยลดต้นทุนได้มากน้อยแค่ไหน? 

A: การบริหารรอบการผลิตน้ำแข็งให้ทำงานเต็มที่ในช่วงเวลา Off-Peak (22.00 ถึง 09.00 น. วันจันทร์–ศุกร์ และตลอด 24 ชั่วโมงในวันเสาร์–อาทิตย์และวันหยุดราชการ) ซึ่งมีอัตราค่าไฟฟ้าถูกกว่าช่วงปกติ จะช่วยลดต้นทุนค่าไฟของเครื่องทำน้ำแข็งลงได้อีกประมาณร้อยละ 20 ถึง 30 


Q: ต้องการให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยคำนวณต้นทุนและค่าไฟจริงของร้านต้องทำอย่างไร? 

A: ผู้ประกอบการสามารถเตรียมข้อมูลและความต้องการในธุรกิจของท่าน จากนั้นสามารถติดต่อทีม Filter Vision เพื่อให้วิศวกรช่วยประเมินต้นทุนและผลตอบแทนการลงทุนได้อย่างแม่นยำ 


บริษัท ฟิลเตอร์ วิชั่น จำกัด (มหาชน) ให้บริการจัดจำหน่ายเครื่องทำน้ำแข็งและระบบบำบัดน้ำบริสุทธิ์มาตรฐานสากล พร้อมช่วยผู้ประกอบการร้านสะดวกซื้อประเมินจุดคุ้มทุน เลือกขนาดเครื่องที่เหมาะสม และดูแลบำรุงรักษาครบวงจร เพื่อสร้างผลกำไรสูงสุดให้ธุรกิจอย่างยั่งยืน

COPYRIGHT © 2018 Filter Vision Public Company Limited ALL RIGHT RESERVED.